Riviergrondel

Gobio gobio L., 1758

Toegevoegd op: 2007-02-17
Auteur: Laurence Dasilva ©
Bron: Vijvers & Koi
Referenties in Fotoalbum: Riviergrondel
Referenties in Woordenboek: Riviergrondel

PLANT NATUUR

Inleiding

Riviergrondel is niet echt veeleisend wat betreft de hoeveelheid zuurstof in het water. Groot wordt hij niet. De volwassen lengte ligt tussen de 12 en 20 cm. Dat maakt hem tot een goede tuinvijvervis.

Riviergrondel komt bijna overal voor in Europa met uitzondering van het uiterste noorden en het uiterste zuiden. Het is een kleine, honkvaste vis die in groepjes leeft. Hij bewoont een grote verscheidenheid aan waters en watertjes. Van kleine beekjes tot grote stromen, van stilstaande vijvers tot brakke zones, bijna overal lijkt hij thuis. Toch heeft hij een voorkeur voor helder niet al te koud zoet water. In de natuur komt riviergrondel in allerlei biotopen voor. Stromend water met een zandige kiezelbodem is echter zijn geliefkoosde stek. Er zijn allerlei ondersoorten verspreid over Europa. Zelfs in zeewater met verlaagd zoutgehalte, zoals in het noorden en oosten van de Baltische zee, kan riviergrondel leven. Doordat riviergrondels tegen redelijk vervuild en zuurstofarm water kunnen is de soort er op vooruit gegaan in Wallonië, ten nadele van voor vervuiling gevoelige vissoorten. Anderzijds is het grootste deel van het Scheldebekken zo erg vervuild dat de soort achteruitgegaan is in Vlaanderen en Nederland. Ook het rechttrekken van veel waterloopjes heeft een negatieve invloed gehad op de populaties. De dieren hebben het gladde oppervlak van stenen nodig om hun eieren af te zetten. Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat het in de rechtgetrokken waterlopen aanbrengen van artificiële substraten zoals dakpannen een positieve invloed heeft op de populaties.

Leven tot 7 jaar.

Riviergrondels hebben een in doorsnede rond lichaam met een massieve kop (een vijfde van de totale lichaamslengte, staart inbegrepen). Hun bek is onderstandig. De twee baarddraden zijn kort en dik en bevinden zich in de mondhoeken, waar de lippen samenkomen. De ogen staan erg hoog op de kop. De oogiris is oranje en de pupil groot en donker. De staartvin is matig diep gevorkt. De rugvin is kort maar vrij hoog en de buikvinnen zijn smal. Rug- en anaalvin zijn aan het einde recht afgesneden. De kleur van de vis varieert wat naargelang de woonplaats. De rug is donkergroen, olijfgroen of blauwbruin. De buikzijde is licht getint (blauwachtig of bruinachtig wit). Donkere vlekken en banden lopen in de lengte over flanken en rug. De flanken zijn lichter dan de rug en vertonen boven de zijstreep een rij, vaak in elkaar in elkaar vloeiende, violet tot blauw reflecterende schubben. Ook rugvin en staartvin zijn donker gevlekt.

Riviergrondels zijn sociale vissen en leven maximaal zeven jaar. De leeftijd van vijf jaar wordt gemakkelijk bereikt wanneer de vissen in goede omstandigheden worden verzorgd. De mannetjes groeien iets sneller dan de wijfjes. Vanaf de leeftijd van twee tot drie jaar zijn de vissen geslachtsrijp. Ze hebben dan een lengte van 8 tot 10 cm. Het verschil tussen vrouwtje en mannetjes is moeilijk te zien. Mannetjes hebben grotere borstvinnen en tonen in de paartijd paaiuitslag op de kop en de voorzijde van het lichaam. Riviergrondel plant zich voort in de periode april juni, wanneer het water 12-14 °C haalt. Het leggen gebeurt ’s nachts op stenen boven kiezel of proper zand, of tussen waterplanten, zowel in stilstaand als stromend water. De in klompjes afgezette eieren hechten zich lichtjes vast. Ze zijn blauwachtig en hebben een doormeter van 1,3 tot 1,6 mm. Ze kippen na 10 tot 30 dagen. De pasgeboren larven meten ongeveer 5 mm en hebben absoluut geen vrees voor licht. Dit laat hen toe zich te verwijderen van plaatsjes waar zuurstofgebrek zou kunnen voorkomen.

Riviergrondels voeden zich overwegend met kleine diertjes: insecten, kreeftachtigen, weekdiertjes en wormen. Ook eten zij algen en plantenresten. Het zijn dus alleseters met een voorkeur voor ‘vlees’. In de zomer bestaat de voeding hoofdzakelijk uit insecten terwijl in de winter vooral kleine schelpdieren en kreeftachtigen worden opgenomen.

In vijver en aquarium.

Voor de kleine en middelgrote tuinvijvers zijn het leuke bewoners. Riviergrondels zijn gezellige scholenvissen die met minstens zes exemplaren samen moeten gehouden worden. Hoewel het eigenlijk bodemvissen zijn komen ze nu en dan naar boven. Ondanks hun donkere kleur vallen ze onmiddellijk op tussen andere vijvervissen. Hun donker silhouet is omgeven met een soort lichtende witte rand. Zo kunnen we ze gemakkelijk waarnemen wanneer we wat opletten. Hun ‘springerige’ zwemwijze is aardig om zien. Spijtig dat er geen kleurvormen van bestaan. Grondels planten zich vaak spontaan voort in tuinvijvers. Het zijn onverzadigbare eters die continu op zoek zijn naar voedsel. Zelfs in de winter, wanneer zich in dieper water terugtrekken, blijven ze erg actief naar eetbaars zoeken.

Riviergrondel kan ook goed verzorgd worden in een goed gefilterd onverwarmd aquarium (kamertemperatuur van 18-22 °C is goed, maar deze vis verdraagt zelfs temperaturen tot 28 °C). De bak moet een minimumlengte van 80 cm hebben. Fijne kiezel op de bodem, een rijke beplanting met schuilplaatsen zoals overhangend wortels en takken bootsen een oever na. Helder water en een krachtige doorluchting zijn een noodzaak wil men grondels echt goed verzorgen. Het zijn vreedzame vissen die in een gezelschapsaquarium kunnen. De vissen grondelen graag (uiteraard) en nemen allerlei voedsel. Ze aanvaarden vlokkenvoeder maar hebben een voorkeur voor levend voeder. Wormen worden graag gegeten. Ook wat groen moet nu en dan op het menu staan. Regelmatig verversen van een deel van het water is aanbevolen. Koel overwinterde visjes kunnen zich in de lente voortplanten in het aquarium.

Dit artikel verscheen ook het gratis Vijvers & Koi e-Magazine nummer 08/2007, editie maart/april 2007


September

Z	M	D	W	D	V	Z

			1	2	3	4

5	6	7	8	9	10	11

12	13	14	15	16	17	18

19	20	21	22	23	24	25

26	27	28	29	30

Ga op één van de laatste warme dagen zelf de vijver in om de ongebreidelde groei van drijfplanten te verwijderen.

Meer tips ...